진단 및 치료용 나노의약품

Nanomedicine: An Emerging Modality Based on Nanotechnology for Therapy and Diagnosis

  • ;
  • 박재형 (경희대학교 환경응용화학대학 고분자섬유신소재전공) ;
  • 김광명 (한국과학기술연구원 의과학연구센터) ;
  • 권익찬 (한국과학기술연구원 의과학연구센터)
  • Gurusamy, Saravanakumar (Department of Advanced Polymer and Fiber Materials, Kyung Hee University) ;
  • Park, Jae Hyung (Department of Advanced Polymer and Fiber Materials, Kyung Hee University) ;
  • Kim, Kwangmeyung (Biomedical Research Center, Korean Institute of Science and Technology,) ;
  • Kwon, Ick Chan (Biomedical Research Center, Korean Institute of Science and Technology,)
  • 투고 : 2007.05.21
  • 발행 : 2007.06.10

초록

나노의약품(Nanomedicine)은 나노기술이 접목된 신기능성 의약품을 의미하며 빠르게 발전하고 있는 신생 분야이다. 아직 상용화된 나노의약품은 많지 않지만 최근 나노기술이 접목된 진단 및 치료제제가 속속 개발되면서 기존 의약품을 대체하는 추세에 있다. 나노의약품 연구는 지난 10여년 동안 미국과 유럽을 중심으로 활발히 진행되었으며, 그 결과로 2000년대에 접어서면서 나노의약품 관련 특허 및 논문의 수가 급속히 증가하고 있다. 본 총설에서는 탄소 나노소재, 고분자 약물전달 시스템, 진단영상 소재 등과 같은 대표적인 나노의약품의 연구개발 동향을 소개하고 있다.

참고문헌

  1. H. W. Kroto, J. R. Heath, S. C. O'Brien, R. F. Curl, R. F. Smalley, Nature, 318, 162 (1985) https://doi.org/10.1038/318162a0
  2. J. L. Atwood, G. A. Koutsantonis, and C. L. Raston, Nature, 368, 229 (1994)
  3. L. L. Dugan, D. M. Turetsky, C. Du, D. Lobner, M. Wheeler, C. R. Almli, C. K.-F. Shen, T.-Y. Luh, D. W. Choi, and T.-S. Lin, Proc. Natl. Acad. Sci. USA, 94, 9434 (1997)
  4. S. Bosi, T. D. Ros, G. Spalluto, and M. Prato, Eur. J. Med. Chem., 38, 913 (2003) https://doi.org/10.1016/j.ejmech.2003.09.005
  5. C. R. Martin, P. Kohli, Nat. Rev. Drug Discov., 2, 29 (2003) https://doi.org/10.1038/nrd988
  6. N. W. S. Kam and H. Dai, Phys. Stat. Sol. (a), 243, 3561 (2006) https://doi.org/10.1002/pssb.200669226
  7. D. Pantarotto, J. P. Briand, M. Prato, and A. Bianco, Chem. Commun., 1, 16 (2004)
  8. Z. Yinghuai, A. T. Peng, K. Carpenter, J. A. Maguire, N. S. Hosmane, and M. Takagaki, J. Am. Chem. Soc., 127, 9875 (2005) https://doi.org/10.1021/ja0517116
  9. Z. Liu, W. Cai, L. He, N. Nakayama, K. Chen, X. Sun, X. Chen, and H. Dai, Nature Nanotech., 2, 47 (2007) https://doi.org/10.1038/nnano.2006.170
  10. Y. Kakizawa, S. Furukawa, and K. Kataoka, J. Control Release, 97, 345 (2004) https://doi.org/10.1016/j.jconrel.2004.03.031
  11. G. R. Newkome, Z. Yao, G. R. Baker, and V. K. Gupta, J. Org. Chem., 50, 2003 (1985) https://doi.org/10.1021/jo00211a052
  12. L. R. Hirsch, A. M. Gobin, A. R. Lowery, F. Tam, R. A. Drezek, N. J. Halas, and J. L. West, Annals of Biomedical Engineering, 34, 15 (2006) https://doi.org/10.1007/s10439-005-9001-8
  13. H. S. Zhou, I. Honma, and H. Komiyama, Phys. Rev. B, 50, 12052 (1994)
  14. S. J. Oldenburg, R. D. Averitt, S. L. Westcott, and N. J. Halas, Chem. Phys. Lett. 28, 243 (1998)
  15. S. Yamago, H. Tokuyama, E. Nakamura, K. Kikuchi, S. Kananishi, K. Sueki, H. Nakahara, S. Enomoto, and F. Ambe, Chem. Biol., 2, 385 (1995)
  16. N. W. S. Kam, M. O'Connell, J. A. Wisdom, and H. Dai, Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A, 102, 11600 (2005)
  17. G. S. Kwon, S. Suwa, M. Yokoyama, T. Okano, Y. Sakurai, and K. Kataoka, J Control Release, 29, 17 (1994)
  18. A. Hirsch, The Chemistry of the Fullerenes, Thieme, Stuttgart (1994)
  19. O. C. Farokhad, R. Langer, Adv Drug Deliv. Rev., 58, 1456 (2006) https://doi.org/10.1016/j.addr.2006.09.011
  20. V. Wagner, A. Dullaart, A. K. Bock, and A Zweck, Nat. Biotechnol., 24, 1211 (2006) https://doi.org/10.1038/nbt1006-1211
  21. M. Eaton, Nat. Mater., 6, 251 (2007) https://doi.org/10.1038/nmat1879
  22. C. Kirchner, T. Liedl, S. Kudera, T. Pellegrino, A. M. Javier, H. E. Gaub, S. Stolzle, N. Fertig, and Wolfgang J. Parak, Nano Lett., 5, 331 (2005) https://doi.org/10.1021/nl047996m
  23. M. S. Wendland and S. C. Zimmerman, J. Am. Chem. Soc., 121, 1389 (1999)
  24. R. Duncan, Nat. Rev. Drug Discovery, 2, 347 (2003) https://doi.org/10.1038/nrd1088
  25. M. Yokoyama, S. Inoue, K. Kataoka, N. Yui, T. Okano, and Y. Sakurai, Makromol Chem., 190, 2041 (1989) https://doi.org/10.1002/macp.1989.021900904
  26. W. W. Yu, E. Chang, and R. Drezek, V. Colvin, Biochem. Biophys. Res. Commun., 348, 781 (2006) https://doi.org/10.1016/j.bbrc.2006.07.160
  27. H. Murakami and N. Nakashima, J. Nanosci. Nanotechnol., 6, 16, (2006)
  28. W. Shi, Y. Sahoo, M. T. Swihart, and P. N. Prasad, Langmuir, 21, 1610 (2005) https://doi.org/10.1021/la047628y
  29. A Trillion Dollar Market? When? http://www.cientifica.com
  30. M. Satoh and I. Takayanagi, J. Pharmacol Sci., 100, 513 (2006) https://doi.org/10.1254/jphs.CPJ06002X
  31. P. Felgner, Y. Barenholz, J. P. Behr, S. H. Cheng, P. Cullis, L. Huang, F. J. Jessee, L. Seymour, F. Szoka, A. R. Thierry, E. Wagner, and G. Wu, Hum. Gene Ther. 8, 511 (1997)
  32. S. Kim, Y. T. Lim, E. G. Soltesz, A. M. D. Grand, J. Lee, A. Nakayama, J. A. Parker, T. Mihaljevic, R. G. Laurence, D. M. Dor, L. H. Cohn, M. G. Bawendi, and J. V. Frangioni, Nat. Biotechnol, 22, 93 (203)
  33. D. L. J. Thorek, A. Chen, J. Czupryna, and A Tsourkas, Ann. Biomed. Eng., 34, 23 (2006) https://doi.org/10.1007/s10439-005-9002-7
  34. S. Benderbous, C. Corot, P. Jacobs, and B. Bonnemain, Acad. Radiol. 3 (suppl. 2), S292 (1996)
  35. H. Gu, K. Xu, Z. Yang, C. K. Chang, and B. Xu, Chem. Commun., 34, 4270 (2005)
  36. D. Pantarotto, C. D. Partidos, R. Graff, J. Hoebeke, J.-P. Briand, M. Prato, and A. Bianco, J. Am. Chem. Soc., 125, 6160 (2003)
  37. http://www.esf.org
  38. M. Brettreich, A. Hirsch, Tetrahedron Lett., 39, 2731 (1998)
  39. R. Sijbesma, G. Srdanov, F. Wudl, J. A. Gastoro, C. Wilkins, and S. H. Friedman, J. Am. Chem. Soc., 115, 6510 (1993)
  40. W. A. Scrivens, J. M. Tour, K. E. Creek, and L. Pirisi, J. Am. Chem. Soc., 116, 4517 (1994)
  41. P. M. Ajayan, Chem. Rev., 99, 1787 (1999)